Początki przemysłowej dynastii
Historia przemysłowego Zgierza nierozerwalnie związana jest z rodziną Borstów, która odegrała kluczową rolę w rozwoju lokalnego przemysłu sukienniczego. Początki tej zgierskiej linii rodu sięgają przełomu XVII i XVIII wieku, kiedy to rodzice Karola Borsta – Samuel Fryderyk i Zuzanna Dorota z domu Schabl – osiedlili się w Bojanowie. To właśnie Karol, przybywając do Zgierza w 1822 roku jako doświadczony sukiennik, zapoczątkował przemysłową tradycję rodziny.
Przybycie do Zgierza i rozwój firmy
Karol Borst, mając 30 lat, zdecydował się na osiedlenie w Zgierzu, przyciągnięty korzystnymi warunkami oferowanymi przez tzw. Umowę Zgierską. 18 listopada 1825 roku, w obecności burmistrza Samuela Grzegorzewskiego, podpisał deklarację o zamiarze stałego osiedlenia się i prowadzenia fabryki sukiennej. Wkrótce sprowadził swoją żonę, Zuzannę Helenę, z którą zamieszkał w nowo wybudowanym domu przy skrzyżowaniu ulic Średniej i Szczęśliwej (obecnie Narutowicza 7). Parter budynku przeznaczono na warsztaty tkackie, a piętro na cele mieszkalne. Z uwagi na częste pożary w tamtych czasach, Borstowie ubezpieczyli swój drewniany dom na kwotę 2100 zł w Towarzystwie Ogniochronnym.
Trudne początki i kryzys
Firma rozpoczęła działalność skromnie – od dwóch ręcznych krosien, dwóch przędzarek typu Jenny i dwóch gręplarek, które przywieziono z Bojanowa. Początkowo zatrudniano ośmiu pracowników, ale brak kapitału i zaplecza utrudniał rozwój. Sytuację pogorszyły represje po powstaniu listopadowym oraz kryzys w przemyśle wełnianym w latach 30. i 40. XIX wieku. Liczba mieszkańców Zgierza spadła z 12 454 do 7 511, a wielu sukienników emigrowało. Mimo to Karol Borst wytrwał w prowadzeniu zakładu.
Sukces pod kierownictwem synów
Prawdziwy rozkwit firmy nastąpił po śmierci Karola, gdy zarząd przejął jego najstarszy syn Adolf Gustaw, a później dołączył młodszy brat Juliusz. Po bezdzietnej śmierci Adolfa w 1884 roku cały majątek przeszedł na Juliusza. Wówczas firma A.G. Borst prosperowała znakomicie, posiadając przedstawicielstwa w Moskwie, Petersburgu i innych europejskich miastach. Produkty z sukna wełnianego zdobywały liczne medale i wyróżnienia na targach i wystawach, ugruntowując pozycję rodziny Borstów w historii przemysłowego Zgierza.
Źródło: Miesięcznik „Zgierz Moja Przestrzeń” nr 3/2023, fot. Zbiory Muzeum Miasta Zgierza.
Źródło: Miasto Zgierz
Fot. facebook.com
